Nederland beschikt niet alleen over de grootste fysieke zeehaven van Europa (Rotterdam) en een belangrijke luchthaven (Schiphol), maar vormt met de AMS-IX (Amsterdam Internet Exchange) en een enorme datacenterdichtheid de absolute Digital Gateway to Europe. Weinig landen combineren zo'n fysieke logistieke overslag hub met de digitale slagader van het continent.
Met ASML, NXP, ASMI en de TU Eindhoven bezit de regio Eindhoven een mondiale monopolypositie in de ontwikkeling en productie van lithografiemachines voor de chipindustrie. Europa kan zijn ambitie voor technologische soevereiniteit niet realiseren zonder de kennis en machines uit Nederland.
Nederland is geografisch klein, maar wereldwijd de tweede exporteur van landbouwproducten. De combinatie van Wageningen UR (wereldtop in landbouwwetenschappen) en hightech glastuinbouw maakt de Nederlandse landbouw- en voedseltechnologie tot de meest efficiënte ter wereld per vierkante meter.
Door eeuwenlange strijd tegen het water heeft Nederland een unieke expertise in waterbouwkunde, zeeweringen en klimaatadaptatie. De Kennisinstellingen (zoals Deltares) en baggerbedrijven zijn wereldwijd toonaangevend.
Het Nederlandse consensusmodel zorgt voor een stabiele samenwerking tussen overheid, bedrijfsleven en kennisinstellingen (de 'Triple Helix'). Nederlanders spreken gemiddeld de meeste vreemde talen binnen de EU (buiten moedertaalsprekers) en hebben een internationale oriëntatie die het makkelijk maakt om bruggen te bouwen.
Om niet alleen een "handelsland" te zijn, maar de inhoudelijke en strategische aanjager van de Europese Unie te worden, kan Nederland op vier cruciale terreinen de leiding nemen:
De Strategie: Europa wil minder afhankelijk worden van de VS en China voor chips, data en kunstmatige intelligentie. Nederland is het technologische hart van deze ambitie.
Actie: Door hard te trekken aan Europese subsidie- en innovatieprogramma's (zoals de Chips Act) kan Nederland de spil worden in het bouwen van een autonoom Europees tech-ecosysteem.
De Strategie: Met de Noordzee als toekomstige "energiecentrale" voor windenergie heeft Nederland de infrastructuur om de wens van West-Europa te vervullen.
Actie: De Rotterdamse haven ombouwen tot de primaire invoer- en doorvoerhaven voor groene waterstof naar de Duitse industrie (het Ruhrgebied). Hiermee wordt Nederland het ecologische en industriële hart van West-Europa.
De Strategie: De Europese Green Deal eist grote verduurzaming van de landbouw. Nederland heeft de problemen (zoals stikstof en bodemdaling), maar ook de kennis om oplossingen te schalen.
Actie: Exporteur worden van kennis in plaats van alleen massa-producten. Door regeneratieve landbouw, eiwittransitie (plantaardig voedsel) en precisielandbouw op te schalen, kan Nederland de blauwdruk leveren voor de rest van de EU.
De Strategie: Na de Brexit ontbreekt in Europa vaak de balans tussen de Duits-Franse as en de rest van de lidstaten.
Actie: Nederland kan de leider worden van pragmatische innovatiecoalities (zoals de Noordelijke/Hanzatische EU-lidstaten). Door oplossingsgericht op te treden in plaats van alleen financieel streng te zijn, kan Nederland besluiten in Brussel versnellen en de pragmatische koers bepalen.