mei 2025

Hè,hè, na jarenlang discussiëren over de negatieve kanten van het bouwen van kerncentrales in Nederland wordt er eindelijk, zij het gedwongen door de huidige ontwikkelingen in Rusland, eens gesproken over de positieve kanten ervan. Het kabinet wil de ingebruikneming in 2035 realiseren. Dat kan! Bij Borssele in alles aanwezig. Het is een kwestie van beginnen!

Dus dat het bouwen van een kerncentrale een complex en langdurig proces is dat verschillende fases doorloopt, met veel aandacht voor veiligheid, milieu en maatschappelijke acceptatie, is bekend en dat station is nu inmiddels gepasseerd!

Hieronder volgt een overzicht van de belangrijkste stappen, zoals die in Nederland van toepassing zijn en laat het duidelijk wezen: de onderstaande FASE 1 is al zo goed als afgerond.

Fase 1: Verkenning en Voorbereiding van Besluitvorming

  1. Beleidsvorming en Nationale Ambitie: De overheid stelt vast dat kernenergie een rol moet spelen in de energiemix en formuleert hiervoor beleid. Dit omvat onderbouwing van keuzes, financiering en de rol van de overheid.

  2. Locatieonderzoek: Er wordt een uitgebreid onderzoek gestart naar mogelijke locaties voor de kerncentrales. Hierbij wordt gekeken naar factoren zoals:

    1. Beschikbaarheid van koelwater (bijvoorbeeld aan de kust of bij grote rivieren).

    2. Seismische stabiliteit van de ondergrond.

    3. Nabijheid van het elektriciteitsnet.

    4. Bereikbaarheid voor transport van materialen en brandstof.

    5. Mogelijke impact op de omgeving (bevolkingsdichtheid, natuurgebieden, etc.).

    6. In Nederland zijn momenteel zeven mogelijke locaties in vier gebieden in onderzoek: Sloegebied (Borssele, Vlissingen), Terneuzen (Mosselbanken/Paulinapolder), Maasvlakte II (Alexiahaven-westzijde) en Eemshaven (Westereemsweg/Emmapolder, Eemshavencentrale en Eemscentrale).

  3. Milieueffectrapportage (MER): Voor de geselecteerde locaties wordt een gedetailleerde milieueffectrapportage opgesteld. Hierin worden de potentiële milieugevolgen van de bouw en exploitatie van de kerncentrale in kaart gebracht en mogelijke mitigerende maatregelen voorgesteld. Dit omvat onder andere de impact op water, lucht, bodem, flora en fauna, en landschap.

  4. Maatschappelijke Participatie en Inspraak: Burgers, maatschappelijke organisaties en andere belanghebbenden worden actief betrokken bij het proces. Er worden inspraakrondes en informatieavonden georganiseerd om reacties op te halen over de plannen en de MER. Deze input wordt meegenomen in de besluitvorming.

  5. Actualisatie Vestigingsbeleid: Het beleid voor de vestiging van nucleaire installaties wordt geactualiseerd, waarbij nieuwe inzichten en internationale standaarden worden meegenomen.

  6. Juridische en Regulatoire Voorbereiding: Er worden de benodigde wetswijzigingen en vergunningsprocedures voorbereid. Dit omvat onder andere aanpassing van het Omgevingsplan, aanvragen van omgevingsvergunningen (voor het bouwen), vergunningen voor lozingen en vergunningen ter bescherming van flora en fauna.

  7. Techniekkeuze: Een belangrijk besluit is de keuze voor de specifieke reactor technologie (bijvoorbeeld een grote traditionele reactor of Small Modular Reactors - SMRs). Hierbij wordt gekeken naar veiligheid, efficiëntie, bewezen technologie en kosten.

  8. Financieringsstructuur: Er wordt een gedegen financieel plan opgesteld, waarbij de rol van de overheid (bijvoorbeeld door deelname in de financiering) en private investeerders wordt vastgelegd.

Fase 2: Uitvoeren Tender en Gedetailleerd Ontwerp

  1. Tenderproces: Een tenderproces wordt gestart om geschikte technologieleveranciers en bouwbedrijven te selecteren. Hierbij worden uitgebreide specificaties en eisen gesteld op het gebied van veiligheid, betrouwbaarheid en prestaties.

  2. Technische Haalbaarheidsstudie: Er worden diepgaande technische haalbaarheidsstudies uitgevoerd in samenwerking met technologieleveranciers om onzekerheden over projectkosten en tijdlijnen te verkleinen.

  3. Gedetailleerd Ontwerp: Na de selectie van de technologie en de aannemer wordt een gedetailleerd ontwerp van de kerncentrale gemaakt. Dit omvat alle technische specificaties, veiligheidssystemen en constructieplannen.

Fase 3: Bouw

  1. Voorbereiding Bouwplaats: De geselecteerde locatie wordt voorbereid voor de bouw. Dit omvat grondwerk, aanleg van infrastructuur (wegen, water, elektriciteit) en bouwketen.

  2. Constructie: De feitelijke bouw van de kerncentrale start. Dit is een uiterst complexe en langdurige fase, waarbij strenge kwaliteitscontroles en veiligheidsprotocollen in acht worden genomen. Dit omvat de bouw van:

    1. Reactorvat en containment: De kern van de centrale, waar de nucleaire splijtstof zich bevindt, en de omringende, versterkte betonnen koepel die bij een calamiteit de radioactieve stoffen binnenhoudt.

    2. Turbinehal: Waar de stoom die door de reactor wordt geproduceerd, turbines aandrijft om elektriciteit op te wekken.

    3. Koelsystemen: Toren of andere methoden om de restwarmte af te voeren.

    4. Noodstroomvoorzieningen en veiligheidssystemen: Essentieel voor de veilige werking van de centrale, zelfs bij stroomuitval of andere storingen.

    5. Opslagfaciliteiten voor kernafval: Tijdelijke opslag van gebruikt splijtstof en ander radioactief afval.

  3. Installatie van Systemen: Alle mechanische, elektrische en control systemen worden geïnstalleerd en getest.

Fase 4: Inbedrijfstelling en Exploitatie

  1. Pre-operationele Tests: Voordat de centrale in bedrijf wordt genomen, worden uitgebreide tests uitgevoerd om te controleren of alle systemen correct functioneren en aan de veiligheidseisen voldoen.

  2. Vergunning voor Inbedrijfstelling: De Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming (ANVS) verleent een vergunning voor inbedrijfstelling na een grondige evaluatie van de tests en de naleving van alle regelgeving.

  3. Brandstof laden: De splijtstofstaven worden in de reactor geladen.

  4. Opstarten en Testbedrijf: De centrale wordt geleidelijk opgestart en in een testbedrijf geplaatst om de prestaties onder verschillende omstandigheden te monitoren.

  5. Commerciële Exploitatie: Na succesvolle afronding van de testfase kan de kerncentrale commercieel elektriciteit produceren. Tijdens de gehele levensduur van de centrale blijft de ANVS toezicht houden op de nucleaire veiligheid en stralingsbescherming.

Het hele proces van besluitvorming tot commerciële exploitatie hoeft dus helemaal niet 10 tot 15 jaar of langer te duren. Het project is weliswaar complex maar ook afhankelijk van de politieke wil en de maatschappelijke acceptatie.

Het kostenaspect om kerncentrales te bouwen is dermate hoog dat het natuurlijk wel de overweging waard is of alternatieve vormen niet beter zijn. Ja, WATERSTOF is in onderzoek, maar bijvoorbeeld velden vol zonnepanelen en windmolens kunnen weer op veel tegenstand rekenen.




----------------------------------